Facebook sayfamız
Bilgen Ertekin ~ 24 Ocak 2012 ~ Köşe Yazarları
Metristepe, Duatepe, Kocatepe; Kurtuluş Savaşı’nda yurt savunması uğruna yapılan ulusal bir direnişin simgesi durumunda olan kutsal mekânlardır. Haziran 1920’de Yunan ordusunun Balıkesir- Bursa yönünde ilerleyişi karşısında TBMM Hükümeti, düşmanı İnönü mevzilerinde durdurmak için hazırlıklara başlamıştı. Düşman, Ankara yolunu açmak için Eskişehir yönüne ilerleme planları yapıyordu. Türk birlikleri, düşmanın önüne set çekecek cepheleri oluşturmak amacıyla Eskişehir, Bozüyük, Karaköy, Bilecik kesimlerinde toplanıyordu. Söğüt kasabasının hemen güneyindeki Gündüzbey’den başlayarak Karaağaç köyü sırtlarına kadar 30 kilometrelik bir alan, Yunanlıların Eskişehir-Ankara genel yönünde saldırmaları olasılığına karşı 1920 Haziran ayı içinde seçilmiş ve altı ay içinde grup grup düşman hücumlarına karşı koyacak duruma getirilmişti.
Cephe karargâhı İnönü’de olduğu için “İnönü mevzileri” diye anılan bu cephe; Gündüzbey’den başlayarak Metristepe, Çepni, Poyra, Akpınar, Kovalıca, Kandilli, Karaağaç, Yürükyayla yerleşim yerlerini kapsamaktadır. Bu yerleşim yerlerinde Kemalyeri tepesi, Taşlıbayır tepe, Üç Şehitler tepesi, Kanlı sırt, Hayriye sırtları, Metristepe, İzzettin tepe, Cesarettepe, Nazımbey tepe, İntikamtepelerinden her biri 1. ve 2. İnönü Savaşlarında düşman saldırılarına karşı Türk askerinin set çektiği savaş alanlarıdır.
Bu cephelerin hazırlanması sırasında savaş alanı içinde kalan Söğüt, Bozüyük, İnönü halkı; Türk askeriyle birlikte kış aylarının soğuklarına, yağmura, kara aldırmadan siper kazdı. Siper kazan Türk askerlerinin karnını doyurdu. Söğüt Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin oluşturduğu iki gönüllü tabur cepheye gönderildiğinden bu siperleri askerlik çağına gelmemiş erkek çocuklarla kadınlar, yaşlı erkekler kazmışlardı.
İnönü mevzilerinin çevreye en hakim olan tepesi Metristepe’dir. Cumhuriyet’in 50. Yıldönümünde o zamanki Bilecik Valisi Kâşif İnal’ın önderliğinde İnönü zaferlerini yansıtacak bir anıt yaptırılması kararlaştırılmıştır. Yapımına 24.06.1973 tarihinde başlanan anıt, 29.06.1975 tarihinde bitirilmiştir.
Aradan geçen uzun zaman içerisinde yıpranan anıt ve çevresi, Kültür Bakanlığından alınan yardımlarla Anadolu Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Şahin Özyüksel’in projesine göre yeniden düzenlenmiştir. Anıtın dört bir yanında muharebeler ile 2. İnönü zaferinden sonra çekilen telgrafları içeren rölyefler bulunmaktadır. Mehmetçik ile Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşanın heykelleri, savaşın nasıl cereyan ettiğini anlatan levhalar, bu savaşlardaki komutanların adlarını gösteren levhalar; bu kutsal mekânı ziyaret edenlere yeterli bilgileri verecek düzeydedir. O günlerin koşullarında oluşturulan siperlerin kalıntıları yeniden kazılıp eski durumlarına getirilmiştir.
İnönü savaşlarıyla özdeşleşen Metristepe, bir bakıma ününü bu tepelerde yapılan kanlı savaşlardan almakla birlikte, diğer yandan bu tepeden Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşanın TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşaya çektiği telgraf ve Mustafa Kemal Paşanın İsmet Paşaya gönderdiği cevap telgrafı ile de ün kazanmıştır.
Türk ordusu, yurdu istila etmek isteyen Yunan ordusuna karşı 1 Nisan 1921 sabahı ikinci büyük zaferini ilan ediyordu. 1 Nisan 1921 sabahı Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, Metristepe’den Mustafa Kemal Paşaya şu telgrafı çekmişti:
“Saat 06.30 sonrasında Metristepe’den gördüğüm durum: Gündüzbey kuzeyinde sabahtan beri direnen, artçı olduğu sanılan bir düşman birliği sağ kanat üzerine dağının olarak çekiliyor. Yakından kovalanıyor. Bozüyük yanıyor. Düşman, binlerce ölüleriyle doldurduğu savaş alanını silahlarımıza bırakmıştır.”
Büyük Millet Meclisi Başkanı Mustafa Kemal Paşa, kazanılan zafer dolayısıyla: İnönü Savaş Meydanında, Metristepe’de Batı Cephesi Komutanı ve Genelkurmay Başkanı İsmet Paşaya: “Siz orada yalnız düşmanı değil, ulusun kara yazısını da yendiniz.” diye takdir ve tebriklerini bildiriyordu.
İşte Metristepe, ulusun yüzyıllardır tersine dönmüş kara yazgısının kazanılan zaferlerle mutluluk ve başarıya çevrildiği kutsal bir tepedir. Cepheyi oluşturan Taşlıbayır tepe, İntikamtepe, Cesaretepe, Üç Şehitler tepesi gibi diğer tepelerin de Metristepe kadar ünü ve övünç dolu savaş hatıraları vardır. Türk ulusu; bütün bu cephelerde yaşanılan savaş günlerinin anılarını Metristepe’de simgeleştirmektedir. Yalnız unutulmamalıdır ki 1. ve 2. İnönü Meydan Muharebelerinde şehit olan askerlerimizin kabirleri, Akpınar’daki İnönü Şehitliği ile Karaağaç köyü yakınlarındaki İntikamtepe şehitliğindedir.
Etiketler:
